Mục lục
Thị trường kim loại toàn cầu đang ghi nhận những biến động lớn sau các sự cố tại các nhà máy nhôm lớn nhất thế giới ở Trung Đông. Với việc giá nhôm tăng mạnh do lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng, các ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng (B2C) sử dụng nhiều nhôm như smartphone, laptop và xe điện dự kiến sẽ đối mặt với áp lực chi phí đầu vào lớn trong thời gian tới.
Tính từ cuối tháng 2/2026, khi căng thẳng tại khu vực Trung Đông bắt đầu leo thang, giá nhôm trên toàn cầu đã ghi nhận mức tăng khoảng 10%. Sự việc này không chỉ dừng lại ở thị trường nguyên vật liệu vĩ mô, mà đang từng bước cho thấy tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất các thiết bị công nghệ và phương tiện tiêu dùng hàng ngày.
Điều gì đang xảy ra với nguồn cung nhôm toàn cầu?
Theo các báo cáo mới nhất, chuỗi cung ứng nhôm toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng sau các cuộc tấn công nhằm vào hai nhà sản xuất nhôm lớn tại Vùng Vịnh là Emirates Global Aluminium (vào ngày 28/3) và Aluminium Bahrain – Alba (vào ngày 30/3). Alba hiện là công ty sở hữu nhà máy luyện nhôm lớn nhất thế giới.
Trong thông báo chính thức, Emirates Global Aluminium xác nhận nhà máy luyện kim Al Taweelah của họ đã chịu thiệt hại đáng kể. Cơ sở này từng đóng góp khoảng 1,6 triệu tấn nhôm trong năm 2025.
Sự gián đoạn sản xuất tại các nhà máy này đã lập tức tác động đến giá nguyên liệu:
- Ngay trong phiên giao dịch đầu tuần, hợp đồng tương lai nhôm trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) đã tăng 5,5%, chạm mức 3.492 USD/tấn, thiết lập mức cao nhất kể từ tháng 4/2022.
- Dù hạ nhiệt về cuối phiên, giá vẫn đóng cửa ở mức 3.381 USD/tấn (tăng 3,5%).
Bên cạnh thiệt hại tại các nhà máy, việc tuyến vận chuyển chiến lược qua eo biển Hormuz bị đóng cửa cũng khiến phần lớn sản lượng nhôm từ Vùng Vịnh (khu vực chiếm khoảng 9% nguồn cung toàn cầu) không thể xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Vì sao sự cố này ảnh hưởng đến giá thiết bị công nghệ và xe điện?
Nhiều người tiêu dùng đặt câu hỏi về mối liên hệ giữa các nhà máy công nghiệp ở Trung Đông và giá cả các mặt hàng tiêu dùng. Câu trả lời nằm ở vai trò không thể thay thế của vật liệu nhôm trong sản xuất thiết bị phần cứng hiện đại.
Chi phí linh kiện điện thoại và laptop
Trong ngành công nghiệp điện tử, nhôm là vật liệu chủ đạo để chế tạo khung viền và vỏ máy cho các thiết bị cao cấp như iPhone, các dòng smartphone Android, hay các mẫu laptop (Macbook, dòng Ultrabook).
Việc giá nhôm đầu vào tăng cao, kết hợp với chi phí logistics đội lên do tắc nghẽn giao thương, sẽ làm tăng chi phí sản xuất phần cứng (BOM – Bill of Materials). Theo quy luật thị trường, các nhà sản xuất công nghệ có xu hướng điều chỉnh giá bán lẻ sản phẩm hoặc giảm bớt các chương trình khuyến mãi để bù đắp vào phần chi phí gia tăng này.
Áp lực chi phí lên ngành xe điện (EV)
Ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là xe điện, chịu tác động rõ rệt hơn cả. Để tối ưu hóa trọng lượng xe nhằm tăng phạm vi hoạt động của pin, các nhà sản xuất xe điện sử dụng một lượng lớn nhôm cho khung gầm và đặc biệt là lớp vỏ bảo vệ pin.
Giới phân tích đánh giá, nếu giá nhôm tiếp tục neo ở mức cao, chi phí sản xuất một chiếc xe điện có thể tăng thêm đáng kể, gây áp lực lên giá bán cuối cùng đến tay người tiêu dùng.
Triển vọng thị trường trong năm 2026
Theo nhận định của các chuyên gia, những diễn biến gần đây đã tạo ra nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng. Nếu thiệt hại tại các nhà máy không được khắc phục sớm, thị trường nhôm có thể nhanh chóng chuyển từ trạng thái dư cung nhẹ sang thiếu hụt cục bộ.
Trước khi xung đột leo thang, các kịch bản cơ sở đã dự báo công suất tại khu vực Vùng Vịnh có thể giảm khoảng 20%, tương đương 800.000 – 900.000 tấn trong năm 2026. Với tình hình hiện tại, mức sụt giảm này được đánh giá là đủ để đẩy thị trường nhôm toàn cầu vào tình trạng thiếu hụt kéo dài suốt cả năm.
Đối với người tiêu dùng có kế hoạch mua sắm các thiết bị điện tử cao cấp, laptop hay xe điện trong nửa cuối năm 2026, việc theo dõi sát sao các biến động về giá bán từ các nhà sản xuất là điều cần thiết, bởi độ trễ từ khi giá nguyên liệu tăng đến khi giá sản phẩm tiêu dùng bị điều chỉnh thường diễn ra trong vòng 1 đến 2 quý.